Atzo eta gaur bitartean 900 pertsona inguru mobilizatu dira Donostian, Bilbon eta Gasteizen errefuxiatuen eskubideen alde

Gaur, ekainak 20, Errefuxiatuen Nazioarteko Eguna dela eta, Bizkaiko eta Arabako hainbat taldek mobilizazioak deitu dituzte Bilbon eta Vitoria-Gasteizen, honako lemapean “Izan Babes. Diskriminaziorik gabeko harrera”.

Atzo Donostian ere mobilizazioa deitu zuten, Aquariumetik abiatu zen lelo berarekin. Hiru lurraldeen artean, guztira 900 pertsona inguru babesaren alde mobilizatu dira.

Ekainaren 20ko manifestua

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Agerian utzi dugu gogo politikoa dagoenean gatazketatik eta jazarpenetatik ihes egiten duten pertsonen babesa bermatu daitekeela

Errefuxiatuen Nazioarteko Egunaren, ekainaren 20aren, bezperan Zehar-Errefuxiatuekin eta CEAR Euskadin erakundeek asiloaren uneko egoeraren azterketa aurkeztu dute.

Zehar erakundeko zuzendari Arantza Chacónek agerian utzi duenez “Ukrainako gerraren ondorioz, asko izan dira gizartean, administrazioa eta komunikabideetan agertutako errefuxiatuekiko elkartasun-adierazpenak. Inguruabarren mailakoa izan da erantzuna”.

Ukrainari dagozkion aldi baterako babesaren erabakiei dagokionez, Euskadiko Gobernuaren Ordezkaritzaren arabera, gaur egun 3.382 eskaera aurkeztu dira. Horietatik 1.438 Bilbon aurkeztu dira, 1.387 Donostian eta 557 Vitoria‑Gasteizen. Gehienak emakumeak dira. “Horrek agerian uzten du gogo politikoa dagoenean, gerratik, gatazketatik eta beste jazarpen mota batzuetatik ihes egiten duten pertsonen babesa bermatzen dela”, gehitu du Chacónek.

Halaber, agerian utzi du “ezin dugula ahaztu beste toki batzuetako pertsonak daudela, euren burua euren herrialdetatik ihes egitera behartuta ikusi dutenak, eta Euskadira babes bila etorri direnak”. Gehitu du “ez dagoela sartzeko bide seguru eta legezkorik, eta, hortaz, bidea geroz eta zailagoa dela. Horrelakoa da itsasoa gurutzatuz Malitik, Marokotik, Senegaletik edo Tunisiatik datozen pertsonen kasua”.

Urteko lehenengo lau hilabeteetan Euskadin 1.234 asilo-eskaera aurkeztu dira (iturria: Barne Ministerioa). 459 aurkeztu ziren Bizkaian, 408 Gipuzkoan eta 367 Araban. Eskaera gehien aurkezten dituzten nazionalitateak venezuelarrak eta kolonbiarrak dira. Kolonbiaren kasuan babesa ia sistematikoki ukatzen da.

Urteko Txostena: Errefuxiatuak Espainian eta Europan

CEAR erakundeko Lurralde Koordinatzaile Elena Valverdek, 2022 Txostena: Errefuxiatuak Espainian eta Europan argitalpeneko hainbat zifra aurkeztu ditu. Bertan 2021. urteari dagozkion hainbat urteko datu biltzen dira.

COVIDak eragindako krisiagatik mugak itxi ziren, eta horren ondorioz Europara datozen pertsonak geroz eta bide arriskutsuagoak hartzen dituzte. 2021ean, Europar Batasunera modu irregularrean iritsi ziren migratzaileen kopuruak gora egin zuen, 2020arekin alderatuta. Gehienak (% 78) itsasotik heldu ziren. Halaber, Mediterraneoa berriz ere izan zen biderik arriskutsuena, eta 2.048 heriotza eta desagertze erregistratu ziren.

Espainiar estatuko nazioarteko babesaren aitorpen-tasak % 10 gora egin zuen arren (oro har % 5ekoa zen), oraindik ere Europar Batasuneko % 35eko batez besteko tasatik urrun dago.

Valverdek ere pasaden otsailean artatu diren eta Ukrainiako profila duten pertsona-kopuruaren balantzea egin du: “Euskadin 1.666 pertsona artatu ditugu guztira gure bulegoetan, eta % 70 emakumeak ziren. 942 Bizkaian artatu dira, 239 Araban eta 485 Gipuzkoan. Arreta mota guztietakoa izan da: lehen harrerako baliabideetara eta zentroetara bideratzea, gizarte-arreta, kontsultak, laguntzak izapidetzea, beste baliabide batzuetara bideratzea, etab.”

Urteko txostena hemen irakurri dezakezu osorik: https://www.cear.es/informe-cear-2022/

Errealitate horren aurrean, bi erakundeek honako hau aldarrikatu dute:

  • Bermatzea migratzaileak eta errefuxiatuak Espainiara eta Euskadira euren bizitza arriskuan jarri barik heltzen direla, eta asilo-prozedurara iristeko legezko bide seguruak erraztea.
  • Amaitzea herrialde hartzaileen interes ekonomikoen zerbitzura dagoen mugen politikarekin; izan ere, horren ondorioz, pertsona asko geratzen dira euren jatorrizko herrialdean edo tarteko herrialderen batean, non euren giza eskubideak ez diren errespetatzen.
  • Amaitzea migratzaileen eta errefuxiatuen instrumentalizazioarekin, presio politikorako tresna gisa erabiltzen baitira.
  • Bermatzea etxebizitza soziala eta gizarte-, hezkuntza-, osasun- eta kultura-baliabide eta -laguntzak eskuratzeko aukera, nazioarteko babesa behar duten edo herrigabeak diren pertsonen zailtasunak kontuan hartuko dituzten irizpideak ezarrita.

Elkarrizketa hiru emakume errefuxiaturekin

Prentsaurrekoaren ostean, hiru emakume errefuxiatuk euren harrera-esperientziari buruz hitz egin dute.

Skarlet Khamad Ukrainiako errefuxiatua da eta martxoaren hasieran heldu zen Euskadira. Fernanda Falcão brasildarra da, giza eskubideen defendatzailea, eta asilo-eskatzailea da. Khatera Dadfer duela 10 hilabete heldu zen, erregimen Talibanetik ihes egiten ari zela. Emakumeen eta neskatoen eskubideen defentsan aritzen zen Afganistanen.

Elkarrizketa osoa hemen ikusi dezakezu

Ekainaren 20ko manifestazioak

Errefuxiatuen Nazioarteko Eguna dela eta, hainbat manifestazio egingo dira euskal hiriburuetan, honako lelo honekin: Izan babes. Diskriminaziorik gabeko harrera. Igandean, 12:00etan, Donostian aterako da, Aquariumetik; eta astelehenean, Bilbon eta Vitoria-Gasteizen, 19:00etan, Arriagatik eta Andre Maria Zuriaren Plazatik, hurrenez hurren.

 

 

Ukrainako gerrako errefuxiatuentzako harrera-zentroetan agertutako invasioaren aldeko pintadak gaitzesten dituzte erakundeek

(Bilbo, apirilak 12). Dokumentu hau sinatzen dugun erakundeok CEAR erakundeak Ukrainako gerrak kaltetutako pertsonen harrera kudeatzen duen Bilboko bi zentrotan agertu diren pintadak salatzen ditugu. Pintadetan honako hau ikus zitekeen: ‘Z’ letra, inbasioaren aldekoekin lotzen dena; igitai eta mailu komunistak, Sobietar Batasunaren oroimenez; eta antifaxistak hitza.

Gaur egun (apirilak 12), 91 pertsona daude bi zentroetan. Antolatzaileek pintadak berehala ezabatu zituzten arren, hartutako pertsona asko jabetu dira ekintza horietaz, eta horrek eragin larria izan dezake haien suspertze-prozesuan, azken asteetan bizi izandako muturreko egoera traumatikoak gainditu ahal izatea funtsezkoa den une honetan.

Dokumentu hau sinatzen dugun erakundeok ohartarazi nahi dugu mehatxu edo eraso sinboliko horiek kalte estetikotik haratago doazela. Gerraren izugarrikeriatik ihesi datozen pertsonak beldurtzen eta kriminalizatzen dituzte, eta bizikidetza eta gizarte-kohesioa kaltetzen dituzte. Gainera, Zuzenbide Estatua mehatxatzen dute eta herritar guztiei eragiten diete. Horregatik, ezin dira ikusezin geratu, normalizatu edo zigorrik gabe utzi.

Horregatik guztiagatik, elkarbizitzarako eta elkar ezagutzarako deia egiten dugu, xenofobiari, zurrumurruei, aurreiritziei eta desberdin gisa hautematen denarekiko beldurrari aurre egiteko funtsezko tresnak baitira. Gainera, gogorarazi nahi dugu euskal biztanleria Europako buruan dagoela tratu-berdintasunari eta diskriminaziorik ezari dagokienez.

Harrera-zentroetan agertutako mezuak minoritarioak dira, baina min handia egiten dute. Horrelako jarduerak zigortu eta geldiarazi behar dira.

Erakunde sinatzaileak
CEAR – Comisión Española de Ayuda al Refugiado
Zehar-Errefuxiatuekin
ACCEM
Agiantza
Cáritas Bizkaia
Claret enea
Fundación EDE
Lantegi Batuak
Fundación Social Ignacio Ellacuría
MPDL

Larraña Etxea Tania eta bere nebaren etxe berria bihurtu da, duela gutxi Ukrainatik ihes egindako neba-arrebak

Otsailaren 24an, 18 urte dituen Tania Kieven zegoen bere lehengusinarekin partekatzen zuen apartamentuan. Lehengusinak gauaren erdian esnatu zuen, leherketa bat entzun zuelako. Gogoan du egunak zeramatzatela balizko gerraren inguruko kontuak entzuten, txantxak ere egiten zituzten, inoiz ez baitzuten pentsatu benetan gerta zitekeenik.

Lehengusinaren abisuaren ostean, bakoitzak bere ama deitu zuen eta biak atera ziren Kievetik, nor bere herrira joateko. Tania bere amarekin eta 15 urteko nebarekin elkartu zen Olivan, eta lehengusina Zorynera joan zen bere familiarekin.

Taniak egun batzuk eman zituen Olivan, baina gatazkak jarraitzen zuela eta soldadu errusiarrak apurka-apurka ingurura gerturatzen ari zirela ikusita, amak erabaki zuen handik irteteko unea zela. Taniari eta bere nebari eskatu zien behar-beharrezko gauzak har zitzaten eta Poloniako mugara eraman zituen. “Ez dut inoiz ama egun hartan bezain urduri eta nahigabetuta ikusi”, gogoratzen du Taniak. Ukrainatik atera zen 15 urteko nebarekin, baina haien amak bertan geratzea erabaki zuen, laguntza emateko. “Arropa eta elikagaiak jasotzen laguntzen ari da, baita beste pertsona batzuei herrialdetik ateratzen ere”, azaldu du.

Tania Euskadira etorri zen, aurretik ezagutzen baitzuen lekua. 7 urtez Errenteriako familia batekin igaro zituen udak, harrera-programa bateko partaide gisa, eta bertan ikasi zuen gaztelania. “Bidea luzea eta oso deserosoa izan zen. Trena jendez gainezka zegoen eta une batzuetan ia ezin ginen lekutik ere mugitu hankak luzatzeko”, dio Taniak. Guztira, bost egun behar izan zituzten Euskadira iristeko. Hemen, uda horietan guztietan jaso zuen familiarekin elkartu zen. Orain ezin dute euren etxean hartu, baina ahal duten guztiarekin laguntzen diote, etapa berri hau ahalik eta jasangarriena izan dadin, bai berarentzat, bai nebarentzat.

Oñatiko Larraña Etxea bien etxe berria bihurtu da. Azaldu duenaren arabera, neba nahiko ondo moldatzen ari da eta lagunak egin ditu jolasteko eta denbora pasatzeko. Amarekin gutxi gorabehera harreman jarraitua mantentzea lortu du, eta horrek nolabaiteko lasaitasuna ematen dio. Laster Euskadin berarekin elkartzea espero du, nahiz eta badakien, momentuz Ukrainan asko duela egiteko, “han jarraitzen dutenei laguntzeko”.

Lagunekin eta beste senide batzuekin hitz egitea zailagoa izaten ari da, herrialdeko zenbait eremutan estaldura oso ezegonkorra delako. “Badakit Olivan gauzak oso gaizki daudela, bi aste daramatzatela urik eta argindarrik gabe, eta soldadu errusiarrak etxeetan miaketak egiten ari direla, jendeak ezkutuan armarik ez duela ziurtatzeko”, dio, eta kontatzen du nola bere osaba bat frontera deitu duten eta zelan bere lehengusina ezin izan den herrialdetik atera, nahiz eta Zoryn egoera Olivan baino lasaiagoa den, ezin baitituzte inguruko errepideak erabili alde egiteko.

Paper eta agiri guztiak ahalik eta lasterren konpontzea espero du, bere neba institutura itzul dadin eta, horrela, nolabaiteko normaltasuna berreskuratu dezaten. Berak ere itzuli nahi du errutinara, lana aurkitu eta eskoletara bueltatzea gustatuko litzaioke. Gatazka hasi baino lehen, administrazio ikasketak egiten ari zen Kieveko unibertsitatean eta orain Espainiako estatuan jarraitu ahal izatea espero du. “Hemen ikastea gustatuko litzaidake, baina jakinda Ukrainara itzul naitekeela eta han dena dagoela ondo, nire familia, nire lagunak eta nire bizitza guztia han daudelako”.

Zehar-Errefuxiatuekin elkartearen jarrera Ukrainako herritarrek bizi duten krisi humanitarioaren aurrean

Egunero haziz doa Ukrainatik alde egin behar izan duten pertsonen kopurua. Momentu honetan (2022-03-08), UNHCR elkartearen datuen arabera, 1.7 milioi pertsona baino gehiagok utzi behar izan dute Ukraina gatazkaren ondorioz. Gehienak herrialde mugakideetara joan dira. Une honetan, Polonia da iheslari gehien jasotzen ari den gertuko herrialdea. Gainerakoak Hungariara, Moldaviara eta Errumaniara abiatu dira. Denak mugitzen ari dira lurreko bideetatik, izan ere, herrialdeak aireko mugak itxi ditu. Uste da 4 milioi pertsona inguru herrialdea uztera behartuta egongo direla. Gehienak emakumezkoak eta haurrak dira, gizonezkoak armadarako errekrutatuak izan baitira.

Ez dira errespetatzen ari pertsonak modu seguruan herrialdetik atera ahal izateko adostutako korridore humanitarioak.

Premiazkoa da korridore horiek errespetatzea, inguruko mugak irekita egotea, Europak erantzun bat ematea larrialdi humanitarioari, eta estatu kideek gatazkatik ihes egiten duen biztanleriaren exodo osoa hartzea, elkartasun- eta proportzionaltasun-printzipioei jarraituz.

Ukrainako gerrari buruz dugun iritzia irakur dezakezu HEMEN.