Kazetariekin tokian bertan egindako misioa, Hidroituango (Antioquía, Kolonbia) zentral hidroelektrikoaren eraginak ezagutzeko

Zehar-Errefuxiatuekinek, erakunde sozialek eta tokiko liderrek elkarlanean egindako misioak agerian utzi du indarkeria gogortzearen, erauzketa-proiektuak ezartzearen eta behartutako desplazamenduen arteko harremana.
Empresas Públicas de Medellín-ek (EPM) ezarritako Hidroituangoko zentral hidroelektrikoak komunitate asko lurraldean geratzea kolokan jarri du, pobretzea eraginez eta behartutako desplazamenduen bitartez. Raquel Celisek, Zehar-Errefuxiatuekin elkarteko Intzidentzia taldeko kideak, bertan egiaztatu du: “Cauca ibaiertzean urrea ateratzen zuten barekeroak izan dira kaltetuenak. Antzinako kultura galdu izana eta artisautzako meatzaritza desagertu ondoren bizimodu berriak aurkitzeko ezintasuna salatu dute. Presaren eragin-eremuan dauden talde armatuek erresistentzian dauden liderrak erasotzen dituzte. Emakumeek premia larrian egiten diote aurre elikadura-subiranotasunaren galerari eta osasunerako sarbidearen prekarizazioari, bai eta indarkeria matxistari, biziki maskulinizatutako ingurune batean, non gero eta langile gehiago enpresen zerbitzura dauden eta legezko eta legez kanpoko eragile armatuak haziz doazen”.
Zentral hidroelektrikoaren eragin-eremuak interes estrategiko handia du meatze-multinazionalentzako: lur bizigarrien % 90 emakidatu dituzte. Elkarrizketatutako eraile guztiak bat datoz indarkeriaren erabilera eta ehun soziala apurtzea estrategia gisa erabiltzen direla lurrak kentzeko, biztaleria kontrolatzeko eta erauzketa-proiektuei mesede egiteko, pobrezia hareagotzearekin eta desplazamenduak behartzearekin batera.
Misioa hainbat erakunderekin batera antolatu da: Paz Con Dignidad-OMAL, Corporación Jurídica Libertad, Red de Organizaciones Campesinas y Sociales del Norte y Bajo Cauca Antioqueño, Nodo Antioquia de la Coordinación Colombia-Europa-Estados Unidos eta Ríos Vivos mugimendua.
Ibilbide bat egin dute Medellinetik Toledo, Ituango eta Valdivia udalerrietara eta Puerto Valdiviako korrejimentura. Bertan, honako kazetari hauek hartu dute parte: Hibai Arbide eta Adriana Cardoso (Zungu Coop.); Arantxi Padilla eta Marcos Alonso (EiTB); María Ángeles Fernández (Pikara Magazine eta www.desplazados.org), Jairo Marcos (freelance fotokazetaria eta hedabide horren sortzaileetako bat), Maite Asensio (Berria), Gabriela Sánchez (www.eldiario.es) eta Silvia Corredor (El Espectador). Zazpi egunez, aipatutako gune eta erakunde horietako hogei lider sozialekin baino gehiagorekin egon dira, eta beren komunitateen egoeraren berri jaso dute.
EPMk Zehar-Errefuxiatuekinekin eta prentsarekin hitz egin du, eta ‘ez-borondatezko bersaneamendua’ kontzeptua erabili du ondasun guztiak, etxebizitza barne, galdu dituzten pertsonen inguruan hitz egiteko. 279 familia dira guztira, enpresaren hitzetan dagoeneko erreparatuak izan omen direnak. Beste 1.299 familia ere zenbatu ditu ‘kaltetu’ gisa eta, enpresaren arabera, hauek ez dira birkokatuak izan behar. Celisek deitoratu du “bizimoduen galerak eta lurraldearen degradazioak komunitateen desplazamendu behartua eragiten duela ez aitortzea. Pertsona deserrotuak dira”.

Bizilagunak kulturarteko bazkariak Arabara itzuliko dira azaroaren 20an

Bizilagunak Arabako Foru Aldundiaren eta ZEHAR- Errefuxiatuekin elkartearen apustua da, eta Zurrumurruen aurkako eta Kulturen arteko Bizikidetzaren aldeko Estrategiaren barruan kokatzen da

Iaz 32 nazionalitate inguruko 600 pertsona inguru bildu ziren Arabako zortzi udalerritan

Gasteiz, 2022ko urriaren 21a. “Elkar ezagutzearen onena. Lo bueno de conocernos” lemapean, Arabako etxe eta txoko ugari Bizilagunak ekimenera bilduko dira azaroaren 20an, igandean. Ekimen horren bidez, mahai baten inguruan bi familia bildu nahi dira, hau da, kultura jatorri desberdinetako pertsonak eta bizilagunak, zurrumurru arrazistak eta xenofoboak zalantzan jarri eta kulturarteko bizikidetzaren alde egiteko. Bizilagunak ekimenak ikuspegi zabalago batetik ulertzen eta lantzen du familia hitza, hau da, elkar maite duten pertsonen taldearen ikuspegitik.

Ekimenaren seigarren edizioa da Araban, eta urte bakar batean huts egin da (2020), pandemia dela-eta. Bizilagunak Arabako Foru Aldundiaren eta ZEHAR- Errefuxiatuekin elkartearen apustua da, eta Zurrumurruen aurkako eta Kulturen arteko Bizikidetzaren aldeko Lurraldeko Estrategiaren barruan kokatzen da, biztanleria migratuari eta arrazaren arabera sailkatuari lotutako zurrumurruei, aurreiritziei eta estereotipoei aurre egiteko, askotan bizikidetza zailtzen baitute.

Ainhoa Campo Berdintasun, Lankidetza eta Kulturartekotasun zuzendariak dioenez “Guztion erronka da topaketa horiek eskaintzen diguten aberastasuna aprobetxatzea, Arabako gizarte honek aurrerapauso handia eman dezan benetako kulturarteko bizikidetza lortzeko, integrazio eredu gisa; izan ere, kulturalki aniztuna eta askotarikoa izateaz gain etengabe aldatzen ari da”.

Gaur goizean egin den aurkezpenean, Ainhoa Campok nabarmendu du Bizilagunak ekimena Zurrumurruen Aurkako Estrategiak lurraldean duen hedapenaren parte dela, Arabako Foru Aldundiaren lehentasunezko eta beharrezko ekintza ildo gisa, lurraldean bizikidetza eta gizarte kohesioa lortzeko. Zubiak sortzen jarraitu behar dugu, eta aurreiritziak alde batera utzi. Topaketa horiek kultura desberdinetako pertsonengana hurbiltzeko modu bat dira.

June Astobiza Zehar-Errefuxiatuekin eragin taldekoak , bizilagunen artean nabarmentzen da. Gure etxeetako ateak irekitzeko, mantela, elkarrizketa eta janaria partekatzeko keinuak duen gaitasun eraldatzailea da. June Astobiza Zehar-Errefuxiatuekin eragin taldekoak Bizilagunak ekimenetik nabarmendu du “gure etxeetako ateak irekitzeko, mahai-zapia, elkarrizketa eta janaria partekatzeko keinuak duen gaitasun eraldatzailea” Hori guztia familia egun batean, igande batean, eta gure etxeetako intimitatean. Gure helburua da pertsona desberdinekin elkartzeko espazioak eskaintzea. Auzokideak ezagutzeko interesa eta jakin-mina erakusten duten pertsonak, baina bultzada behar dutenak urratsa emateko. Bizilagunak programan izandako lehen harremanaren ondorioz, eta denborak aurrera egin ahala, adiskidetasun lotura sendoak sortu direla jakin dugu. Hori da ekimen honen benetako funtsa, gehiago dira hurbiltzen gaituzten gauzak urruntzen gaituztenak baino.

Iaz 32 nazionalitate inguruko 600 pertsona inguru bildu ziren Arabako zortzi udalerritan. Aurten, Arabako kuadrilla guztiak Bizilagunak programan inplikatu nahi izan dira, eta helburua da Gorbeialdeko, Aiaraldeko, Lautadako, Mendialdeko, Añanako eta Arabako Errioxako bizilagunek parte hartzea.

Izena emateko, INPRIMAKI hau bete behar da azaroaren 6a baino lehen. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScyCV2A20ijdMnQ-M85D0sSKT5DoyFiDz-l0F4yvf4t7kUHgA/viewform

Bizilagunak Araba 2022. Elkar ezagutzearen onena.

Zer da?

Badator Bizilagunak berriro, azaroaren 20ean. Ekimen honek, igande batean, mahai baten inguruan, ezagutzen ez diren identitate kultural desberdineko bi familiek elkarrekin bazkaldu dezaten sustatu nahi du. Familia bera, elkar maite duten edozein persona talde bezala ulertzen dugu.

https://www.youtube.com/shorts/mQY1EcrFDfc

Zertarako?

Elkar ezagutzea ezinbestekoa dela sinisten dugulako. Gero eta jende anitz gehiago ezagutu, gero eta erraminta gehiago ditugu harremantzeko orduan estereotipo eta aurreiritziak zalantzan jartzeko. Igandeko bazkaria elkarbanatzea, elkarbizitza osasuntsu hori sustatzeko abiapuntua izan liteke. Horretarako familiek elkarrekin bazkal dezaten sustatu nahi dugu, familia bera, elkar maite duten edozein pertsona talde bezala ulertuta.
Horretarako, parte hartu nahi duten familien bila gabiltza. Animatzen zarete?

Horrela badaizena emateko, hemen: formularioa azaroak 6 baino lehen.

Arabako Foru Aldundiak eta ZEHAR-Errefuxiatuekinek duela sei urte abiarazi zuten ekimena lurraldeko “Zurrumurruen aurkako estrategiaren” esparruan. Xedea da atzerritarrekin lotutako zurrumurru, aurreiritzi eta estereotipoei aurre egitea, maiz bizikidetza oztopatzen baitute.

Giza Eskubideen Defendatzaileak Aldi Batez Babesteko Euskal Programan parte hartzeko deialdia ireki da

Aurten ere, Zeharrek Giza Eskubideen Defendatzaileak Aldi Batez Babesteko Euskal Programa kudeatzen du, Eusko Jaurlaritzak bultzatua, Giza Eskubideen, Biktimen eta Aniztasunaren Zuzendaritzaren bitartez.

2023eko deialdian parte hartzeko hautagaitzak jasotzeko epea zabaldu berri da. Eskaerak urriaren 15era arte egin ahal izango dira.
Informazio guztia HEMEN.  

Giza Eskubideen defendatzaileak aldi baterako babesteko euskal programak Kolonbiako lider bat hartu du aurten

Luz Mary Osorio Giza Eskubideen defendatzailea da eta Antioquiako Erakunde Indigenako (OIA) kidea. Senu indigena da eta Cacereseko udalerriko (Kolonbia) Puerto Bélgica las Palmas babeslekutik dator.  Gaur egun, aldi baterako harreran dago bere semearekin batera Euskal Autonomia Erkidegoan, Zehar-Errefuxiatuekin erakundeak kudeatutako eta Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako Sailak bultzatutako Giza Eskubideen Defendatzaileak Aldi Batez Babesteko Euskal Programaren esparruan. 

Programa horren helburua da euren jatorrizko herrialdeetan bizitzaren eta justizia sozialaren alde egiten duten lanagatik bizitza edo osotasun fisikoa arriskuan ikusten duten giza eskubideen defendatzaileak babestea.  Helburu horrekin, pertsona horiek sei hilabetez hartzen dituzte Euskal Autonomia Erkidegoan. 

Programa Eusko Jaurlaritzako Giza Eskubide, Biktima eta Aniztasun Zuzendaritzak gidatzen du, e-Lankidetzaren babesa du, eta Zehar-Errefuxiatuekin elkarteak kudeatzen du. Horrez gain, Mugarik Gabe erakundeak ere parte hartzen du harrerarako euskal erakunde gisa. Erakunde horrek ibilbide luzea egin du OIArekin lanean.

Denbora horretan, agenda politiko bat garatu dute hainbat erakunde publiko eta gizarte-erakunderekin, beren nazioarteko laguntza-sareak zabaltzeko eta indartzeko. Sare horiek, praktikan, babes-aterki gisa jarduten dute. Babes hori segurtasun-baldintza hobeagoetan itzultzeko eta Giza Eskubideen defentsan lanean jarraitzeko lagungarria da.

Euskal Autonomia Erkidegoan ematen zaien harrera-aldiak atseden hartzeko eta zaintzeko aukera ematen die, indarkeria politikoaren inpaktuak kontuan hartuta, fisikoki eta emozionalki indartzeko.

2011z geroztik, herrialde desberdinetatik etorritako 32 pertsona hartu dituzte programa honen bidez.

Luz Mary Osorio

Bere babesleku indigenaren buru izan zen 2017-2019 aldian. Denbora horretan beste kargu batzuk ere bete zituen, hala nola: Tokiko Kabildoaren idazkaria, Resguardoko Emakumeen Taldeko idazkaria, Udalerriko Bake Kontseiluko kidea (2018-2021), 10 komunitate indigenen ordezkari gisa. Emakumeen eskubideen trebakuntzan ere lan egin zuen 2021ean.

Gizarte-bitartekaritzan goi-mailako prestakuntza du, eta, gaur egun, Ama Lurraren Pedagogiako lizentziatura egiten ari da Antioquiako Unibertsitatean. 

Indarkeriaren biktima gisa, behartutako bi lekualdaketa bizi izan ditu: lehena 2012an, bere herrialdeko barne-gatazkaren ondorioz, eta bigarrena 2019an, eskubideen defentsan egindako lanagatik.

OIA (Antioquiako Erakunde Indigena)

Kolonbiako Antioquia departamenduko 5 herri indigena barne hartzen ditu. Lurralde-eskubideen, autonomiaren eta kultura-nortasunarekiko errespetuaren aldeko mugimendu indigenaren borroka-erakundea da.

Era berean, Giza Eskubideen defentsaren alde lan egiten du, departamentuan gertatzen diren egoera ezberdinei aurre egiteko, batez ere kide indigena asko mehatxatu, mugitu eta hil dituzten talde armatuen ondorioz.