- Espainiako aintzatespen-tasa minimo historikora jaitsi da, % 11,2ra, Europako batezbestekoaren % 29ren aldean.
- Munduko desplazamendu behartua lehen aldiz jaitsi da hamarkada batean (117,5 milioi), baina erakundeek salatu dute blokeo-politikek eragin dutela, eta ez bake globalaren hobekuntzak.
- Bizkaia da asilo-eskaera gehien dituen Estatuko hirugarren probintzia, Atzerritarrei buruzko Erregelamendu berriak disuasio-eragina izan arren.
BILBO, 2026ko ekainaren 18a – Ekainaren 20an urtero ospatzen den Errefuxiatuen Munduko Egunaren esparruan, CEAR Euskadi eta Zehar-Errefuxiatuekin elkarteek Bilbon ohartarazi dute “nazioarteko legezkotasunaren degradazio historikoa” dagoela, mugak gogortzearen eta erantzukizunak hirugarren herrialdeetara eramatearen ondorioz. Gainera,urteko txostena aurkeztu da: XXIV Informe Anual: Las personas refugiadas en España y Europa, asilo-eskubidearen egoeraren erradiografia kritikoa.
Bi erakundeek salatu dute giza eskubideen arloan atzerapauso larria gertatu dela Migrazio eta Asilorako Europako Ituna abian jarrita. Itun hori Atzerritarrei buruzko 2025eko Legearen (LOEX) Erregelamenduaren azken erreformarekin bat dator, eta errepresioa eta indarkeria areagotzen ditu Europara eta Euskadira iristen eta babesa lortzen saiatzen direnentzat.
“PEMA indarrean jartzearen babespean, Espainiako Estatuak[1] bizileku-baimenak emateari eta berritzeari utziko dio, nazioarteko babesetik eratorritako arrazoi humanitarioengatik”, adierazi du Javier Canivell Zehar-Errefuxiatuekin elkarteko zuzendariak, eta azaldu du horrek eragina izango duela Venezuelatik etorritako pertsonengan —Kolonbiarekin batera nazioarteko babesa eskatzen dutenen jatorrizko herrialde nagusia—, baita arrazoi humanitarioengatik bizitzeko baimena jaso dezaketen pertsona guztiengan ere, hala nola Malitik etorritako pertsonengan”.
Beherakada globala, mugak ixtearen ondorioz
2025aren erdialdean, desplazamendu behartuaren zifra 117,5 milioi pertsonakoa izan zen, hau da, aurreko urtean baino % 5 gutxiago.
“Jaitsiera hori ez da babes-beharrak murriztearen ondorio, baizik eta migrazioen aurkako politiken eta mugak ‘sekuritizatzearen’ arrakastaren ondorio, pertsonek Afganistanen, Sirian, Sudanen, Venezuelan, Gazako Zerrendan eta beste herrialde batzuetan dauden gatazka kritikoetatik ihes egitea eragozten baitute”, adierazi du Elena Valverdek, CEAR Euskadi elkarteko lurralde-koordinatzaileak.
Euskadiko errealitatea: Bizkaia ardatz hartzaile gisa
Autonomia Erkidegoan, Euskadik 3.633 eskaera erregistratu zituen 2025eko ekainera arte. Bereziki nabarmentzekoa da Bizkaiaren garrantzia, Estatu osoan eskaera gehien izan dituen hirugarren probintzia baita (2.607 eskaera ekainera arte), eta soilik Madrilek eta Bartzelonak gainditu dute.
Bestalde, Nafarroa 15. autonomia erkidegoa da, guztira 510 eskaerarekin. Murrizketa bat ere ikusi da, 2025ean 894 eskaera jaso baitziren.
Euskadin, muturreko zaurgarritasunean ere zentratu da arreta, eta nabarmentzekoa da 2025aren erdialdetik eta orain arte gehienbat Donostian eta Gasteizen egon diren Maliko 1.400 pertsonaren harrera, Zehar-Errefuxiatuekin elkarteak eta CEAR Euskadi elkartearekin koordinatuta.
Estatu mailako datuak: eskari handia, babes txikia
2025ean, Espainiako Estatuak nazioarteko babeserako 144.396 eskaera erregistratu zituen, eta Europar Batasuneko hirugarren herrialde hartzailea izan zen. Batez ere Venezuelako eta Maliko herritarrek egindako eskaeren bolumen hori gorabehera, babes-aintzatespenaren Espainiako tasa % 11,2ra jaitsi zen, Europako batezbestekoaren % 29 murriztuaren oso azpitik.
Bi erakundeek 2025eko maiatzean indarrean jarri zen Atzerritarrei buruzko Erregelamendu berriaren eraginean jarri dute arreta. 126. artikuluaren erreformak, errotzeko asiloaren itxaronaldia zenbatzea galarazten duenak, disuasio-eragin suntsitzailea izan du. Kolonbiarrek, perutarrek eta beste nazionalitate batzuek % 64 eta % 58 murriztu dituzte eskaerak, hurrenez hurren, arauak bateraezin bihurtu dituelako asiloa eta errotzea.
Lege-mehatxuak: PEMA eta mugen kontrola
CEAR Euskadi eta Zehar-Errefuxiatuekin elkarteek kezka handia agertu dute 2026ko ekainaren 12tik aurrera Migrazio eta Asilorako Europako Ituna (PEMA) indarrean jarriko delako. Esparru berri horri esker, pertsonak “hirugarren herrialde seguruetara” itzul daitezke igarotze hutsagatik, 24 hilabeterainoko atxiloketa luzeak aurreikusten ditu, eta Europako lurretatik kanpo “itzulera-zentroak” sortzea errazten du, eta hori mehatxu zuzena da ez itzultzeko printzipioarentzat.
Euskadin deitutako mobilizazioak eta manifestua
Ekainaren 20an, larunbata, Errefuxiatuen Munduko Eguna dela-eta, Zehar-Errefuxiatuekin elkarteak manifestazio bat egingo du, CEAR Euskadi elkartearekin, gizarte-taldeekin eta herritar konprometituekin batera, Donostian, “Somos tierra de acogida” lelopean. 11:00etan hasiko da, Aquariumaren ondoko portuko arrapalan, eta, Konstituzio plazatik igaro ondoren, Boulevardeko kioskoan amaituko da. Hogei bat gizarte-erakundek eta sarek sinatutako manifestu kolektiboak “Ez Migrazio eta Asilorako Europako Itunari. Ez Europako errepresio- eta heriotza-politikei” oihukatuko du, eta eredu horri buruz ohartaraziko du; izan ere, mugak kanporatzen ditu, ez du asiloa sustatzen, eta arrazakeria instituzionala elikatzen du. Eredu horrek, itxura teknikoa badu ere, bazterketa-logika guztiz deshumanizatzailea erreproduzitzen du.
Gasteizen, mobilizazioa 13:00etan izango da Farola Handian, Gasteizko 20J batzordeak deituta. Batzorde horretako kide dira CEAR Euskadi eta Zehar-Errefuxiatuekin elkarteak.
Manifestua: Ez Migrazio eta Asilorako Europako Itunari
Ekainaren 20ko futbol partida
ERFCren (CEAR Euskadiko Euskal Refugio Fútbol Club) eta Euskal Selekzioaren arteko futbol partida datorren ekainaren 20an, 11:30ean, jokatuko da Getxoko Gobela kiroldegian, Errefuxiatuen Nazioarteko Eguna ospatzeko. Norgehiagokan Euskadin bizi diren pertsona errefuxiatuek eta duela 20 urte Eskualdeen Europako Txapelketa irabazi zuen Euskal Selekzioak hartuko dute parte.
Ekainaren 25eko kontzentrazioa – Palestinaren Aldeko Herri Batzordea
Kide garen Palestinaren Aldeko Herri Batzordeak mobilizazio bat deitu du datorren ekainaren 25ean, 19:00etan, Bilboko Plaza Biribilean, Palestinako eta Libanoko egoeraren okertzea salatzeko eta nazioarteko komunitatearen erantzun eraginkorra eskatzeko. Horretarako, datorren 23an, asteartea, 11:30ean, Bilboko La Bolsa eraikinean egingo den beste prentsaurreko batera gonbidatzen zaituztegu.
[1] Nazioarteko Babeseko Zuzendaritza Nagusiaren 2026/05/06ko instrukzio-ohar informatiboa (2026ko ekainaren 12tik aurrera)
