Brusela, 2026ko ekainaren 22a. Kolonbiako eta nazioarteko gizarte zibileko erakundeok kezka sakona adierazi nahi dugu Abelardo de la Espriella hautatu izanaren ondoren Kolonbian ireki den agertokiaren aurrean.¹ Testuinguru politiko berri honek zalantzak sortzen ditu giza eskubideen arloan lortutako aurrerapenen jarraipenari, 2016ko Bake Akordioaren ezarpen integralari eta herrialdeko bakearen eraikuntzarako politikei dagokienez; era berean, emakumeen eta LGBTIQ+ pertsonen eskubideetan atzerapausoak gertatzeko arriskua ere ikusten dugu.
Hauteskunde-kanpainan zehar, presidente hautetsiak nazioarteko eta alde anitzeko erakundeak gutxietsi zituen. Semana aldizkariari emandako elkarrizketa batean adierazi zuen “NBE eta AEE ezkerreko zuzendaritza politikoak direla eta ez dutela ezertarako balio izan”, eta horregatik Kolonbia erakunde horietatik ateratzen saiatuko dela esan zuen. Are gehiago, Giza Eskubideen Batzorde Interamerikarra (CIDH) “ezkerraren alde egiteaz eta (…) segurtasun-indarretako kideak jazartzeaz” akusatu zuen. Bestalde, France 24 kateari emandako elkarrizketa batean adierazi zuen bere gobernuan ez dela bake-prozesurik egongo eta berak sinesten duen estrategia bakarra “armen bidez ezartzen dena” dela.
Azken urteotan, Kolonbiak erronka handiei egin behar izan die aurre bakea sendotzeko bidean, bereziki gatazka armatuak gogor eragindako lurraldeetan. Indarkeriaren iraunkortasunak, talde armatuen hazkundeak eta komunitateen, gizarte-liderren eta giza eskubideen defendatzaileen zaurgarritasun-egoerak Estatuaren erantzun irmoa eskatzen dute. Hala ere, beldur gara gobernu berriaren norabideek oinarrizko eskubideen babesean aurrera egiteko beharrezkoak diren mekanismo instituzional eta politikoak ahuldu ditzaketelako.
Ohartarazi nahi dugu gatazka armatuaren gogortze-arriskuaz; izan ere, horrek biktima kopuruaren hazkunde nabarmena, nahitaezko lekualdatzeak, giza eskubideen urraketak eta Nazioarteko Zuzenbide Humanitarioaren aurkako arau-hausteak ekarriko lituzke. Era berean, kezkatzen gaitu 2016ko Bake Akordioaren ezarpena lehentasunen artean ez jartzeko aukerak; akordio hori Estatuaren konpromisoa da eta gatazkaren arrazoi estrukturalak eraldatzeko funtsezko bide-orria.
Testuinguru honetan, premiazko deia egiten diogu nazioarteko komunitateari, bereziki Europar Batasunari eta haren estatu kideei, baita Suitzari, Norvegiari eta Erresuma Batuari ere, laguntza- eta jarraipen-ahaleginak areagotu ditzaten.
Funtsezkoa da Kolonbiako gobernuaren eta gizarte zibileko erakundeen arteko elkarrizketa eta harreman-gune eraginkorrak mantentzea eta sustatzea; hala nola, giza eskubideen defendatzaileentzako eta gizarte-lider eta liderrentzako Bermeen Prozesu Nazionala eta Eskualdekoa.
Europar Batasunari, haren estatu kideei, Suitzari, Norvegiari eta Erresuma Batuari eskatzen diegu gobernu berria premiatu dezatela Kolonbiako Estatuak hartutako konpromisoak bete ditzan, tartean 2016ko Bake Akordioaren ezarpen integrala, eta lehentasuna eman diezaion gaur egun indarrean dauden gatazka armatuetarako negoziazio bidezko konponbideei. Bake egonkor eta iraunkor baten eraikuntzak borondate politikoa, gizarte zibilaren parte-hartze eraginkorra eta giza eskubideen errespetu osoa eskatzen ditu.
Sinatzaile garen erakundeok berriro adierazten dugu elkarrizketan eta Kolonbiako pertsona guztien bizitza, duintasuna eta eskubideak bermatuko dituzten irtenbideen eraikuntzan laguntzeko dugun prestasuna.
Erakunde sinatzaileak:
- OIDHACO Europako Sarea – Kolonbiarako Giza Eskubideen Nazioarteko Bulegoa
- ACAT-Frantzia
- Act Iglesia Sueca
- Agir ensemble pour les droits humains
- Broederlijk Delen
- Egia lortzeko Nazioarteko Batzorde Etikoa. Madrilgo Atala
- CooperAcció
- DKA Austria
- FOKUS Forum for Women and Development
- Norvegiako Giza Eskubideen Funtsa
- Kallpa Fundazioa
- Mundubat Fundazioa
- IFSI – ISVI vzw
- International Action for Peace
- kolko – giza eskubideak Kolonbiaren alde e.V.
- Bakearen Aldeko Mugimendua (MPDL)
- Oxfam
- Pax Christi International
- Giza Eskubideen Plataforma – Kolonbiako Bakearen eta Demokraziaren aldeko Nazioarteko Lankidetzarako Gizarte Erakundeen eta Antzekoen Aliantza
- EU-LAT Sarea
- Zehar-Errefuxiatuekin
¹ Aurretiazko zenbaketaren datuen arabera, boto-mahaien %99,77 zenbatuta dagoela, behin betiko zenbaketa-prozesuaren zain.